ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ang. Attention Deficit Hyperactivity Disorder), to zaburzenie neurorozwojowe, które wpływa na trzy główne obszary:
- Zdolność skupienia uwagi
- Impulsywność
- Nadmierna aktywność ruchowa (choć nie zawsze)
Choć ADHD najczęściej diagnozuje się u dzieci, u wielu osób objawy utrzymują się także w dorosłości – i mogą wyglądać zupełnie inaczej niż w wieku szkolnym.
Objawy ADHD – nie zawsze oczywiste
U dzieci:
- Trudności w skupieniu się na lekcjach, odrabianiu zadań
- Zapominanie przyborów, gubienie rzeczy
- Wstawanie z miejsca, wiercenie się, przerywanie innym
- Trudność z czekaniem na swoją kolej
- Wybuchy złości, frustracja przy niepowodzeniach
U dorosłych:
- Chroniczne spóźnianie się, trudność z organizacją czasu
- Rozpoczynanie wielu rzeczy naraz i niekończenie ich
- Zapominanie o ważnych datach, zadaniach
- Problemy w pracy – trudność z koncentracją na jednym zadaniu
- Impulsywne decyzje, częste zmiany planów
- Nadmierne pobudzenie wewnętrzne lub przeciwnie – mentalna mgła
Warto zaznaczyć, że nie każda osoba z ADHD ma wszystkie objawy. ADHD występuje w różnych typach: z przewagą zaburzeń uwagi, z przewagą nadpobudliwości lub w typie mieszanym.
ADHD to nie wymówka, to wyzwanie
Jednym z najtrudniejszych aspektów życia z ADHD jest to, jak często osoby z tym zaburzeniem są oceniane – jako leniwe, niezaangażowane, nieodpowiedzialne. Tymczasem to nie brak chęci, ale inne funkcjonowanie mózgu utrudnia im wykonywanie codziennych obowiązków.
Układ nerwowy osoby z ADHD działa inaczej:
- Trudniej jest utrzymać uwagę na czymś, co nie jest stymulujące emocjonalnie.
- Mózg gorzej filtruje bodźce – wszystko wydaje się równie ważne i równie rozpraszające.
- System nagrody działa inaczej – osoby z ADHD szybciej się nudzą i potrzebują częstszej gratyfikacji.
To, co dla innych jest proste (np. zrobienie zakupów z listą, wysłanie maila, uporządkowanie biurka), dla osoby z ADHD może być wyzwaniem na poziomie organizacyjnym, emocjonalnym i energetycznym.
